boek
 x 
icon_twicon_fbicon_yt
01b.jpg

Het vierde koorboek, officieel ms. 1441 geheten en in het gebruik codex D genoemd, is vervaardigd rond 1565. In dat jaar overleed paus Pius IV. Op zijn instigatie werd in 1563 het Concilie van Trente, dat onder de vorige paus geschorst werd, heropend. Door Pius’ grote juridische en diplomatieke talenten werd het Concilie succesvol nog in dat zelfde jaar afgerond. Hij overleed in december 1565, in een tijd dat Filips II de strenge godsdienstvervolgingen onverkort doorzette tegen alle hoop op een gematigder beleid in, die name in de Nederlanden, door de van de graven Egmond en Hoorne, gekoesterd werd.

 


Ook dit koorboek is een handschrift van groot formaat, maar minder kostbaar en met minder zorg uitgewerkt. De stukken die in dit boek staan zijn door meerdere kopiisten opgeschreven. Onder die kopiisten is ook Johannes Flamingus (fl 1565-1573), die een aantal stukken zelfs dateerde. In dit vierde koorboek zijn alle hofcomponisten van Karel V aanwezig: Nicolas Gombert, Thomas Crecquillon, Cornelius Canis en Nicolas Payen.

 

Het Egidius Kwartet wijdde in de afgelopen jaren veel programma’s en cd’s aan het werk van de laatste drie. Flamingus, de grote (Leidse?) onbekende, maakt, naast Clemens en Crecquillon, met vijf werken ook als componist zijn entree in de koorboeken en zal in boek vijf en zes zelfs een dominante plaats innemen. Zijn handschrift is zeer herkenbaar; vlot en joyeus, zoals zijn muziek.

 

W 026 ijsenbaert

Opmerkelijk is ook de aanwezigheid van Eustasius Barbion (fl 1526-1556). Van deze in Kortrijk en Brugge werkzame componist zijn slechts dertien motetten overgeleverd, drie daarvan staan als unica in dit vierde Leidse Koorboek.

 

Nog belangrijker is de aanwezigheid van het enige motet dat überhaupt bekend is van Franciscus Ysenbaert (fl 1529-1539), die ook zangmeester was in Brugge, en in Nieuwpoort.

 

 

Het vierde koorboek, waarin alleen motetten en hymnen staan, geeft in zijn geheel een prachtige afspiegeling van wat in die jaren bekend, geliefd en beroemd was. Naast de genoemde typisch ‘Habsburgse’ componisten treffen we grote namen als Ciprianus de Rore, Pierre de Manchicourt, Johannes Richafort, Philippe Verdelot en Adriaen Willaert aan.

 

Dit project wordt mede mogelijk gemaakt door:

 

1-leiden 2-leiden-stad  4-RAL 5-FPK10-Leiden50jaarMonumentenstad_50  cultuurfonds_horizontaal_kleur  max

6-stedelijk-Museum-Leiden 7-cultuurfonds-leiden8-KRO  vsbfonds_rgb